احمد بهشتى
296
تجريد شرح نمط هفتم از كتاب الاشارات و التنبيهات شيخ الرئيس ابن سينا ( فارسى )
خود را بيازماييد 1 . چرا عنوان اين فصل ، « تنبيه و إشاره » است ؟ 2 . تقسيم صفتهاى خداوند به ثبوتى و سلبى را تبيين كنيد . 3 . تقسيم صفتهاى ثبوتى به محسوس و معقول را تقرير كنيد . 4 . تقسيم صفتهاى ثبوتى به حقيقى و اضافى را تقرير كنيد . 5 . كدام يك از تقسيمها ، در اين فصل مورد نظر شيخ الرئيس است ؟ 6 . معروض ، صفتهاى اضافى محض تمام موجودهاست يا بعضى ؟ 7 . مثالهاى عروض اضافه بر خود و بر ديگر موجودهاى واجب ، ممكن ، جوهرى و عرضى را ذكر كنيد . 8 . چگونه صفتهاى ثبوتى حقيقى را دو قسم كردهايم ؟ كدام يك را بر واجب الوجود ممتنع شمردهايم ؟ 9 . چرا داشتن صفت سفيدى و سياهى بر خداوند ممتنع است ؟ تنها به دليل تبدّل ، يا وجه ديگرى هم براى آن ، متصوّر است ؟ 10 . تقسيم صفتهاى حقيقى مضاف را تقرير كنيد . 11 . دربارهء صفت حقيقى مضاف غير متغيّر ، با ذكر مثال ، توضيح كافى بدهيد . 12 . با ذكر تعريف توانايى ، توضيح دهيد كه چگونه متعلّق توانايى ، أوّلا و بالذات ، امر كلى و ثانيا و بالعرض امر جزئى است ؟ 13 . چرا شيخ الرئيس گفته است : توانايى به تغيّر احوال مقدور عليه تغيير نمىكند ؛ بلكه تنها اضافههاى خارجى تغيير مىكند ؟ 14 . ميان صفت حقيقى محض و حقيقى مضافى كه به تبدّل مضافاليه ، متبدّل نمىشود ، چگونه تقابلى است ؟ 15 . چرا علم ، از صفتهايى است كه با تبدّل معلوم متبدّل مىشود ، ولى توانايى ، از صفتهايى است كه با تبدّل مقدور ، متبدّل نمىشود ؟ 16 . آيا بيان شيخ الرئيس دربارهء علم ، مستلزم نفى مطلق علم از واجب الوجود است يا گونهاى از علم ؟ 17 . آيا علم به نتيجه در قياس ، علم سومى غير از علم به صغرا و كبرا است يا خير ؟